RELIGIE: Het leven van een maagd

Meester van de Magdalena Legende, Maria met kind, Catharina en Barbara

Tijdens de late middeleeuwen vormen de innerlijke belevingswereld, de religie en de materiële wereld een drie-eenheid. De levens van maagden in religieuze instellingen en als zelfstandige religieuzen worden op geestelijk vlak met de levensloop van het wereldlijke volkje vervlochten. Vanuit vrouwelijk standpunt lopen devotie en spiritualiteit samen met de maagdelijkheid. Het levenspatroon van de ‘heilige maagden' geldt als universeel voorbeeld. Zij belichamen de christelijke idealen van kuisheid en standvastig geloof.

Afbeeldingen van heiligen, heilige maagden en martelaressen schenken de gebruiker een beschermd gevoel. De schilderijen van de Vlaamse primitieven tonen de maagdelijke vrouwen met een kledij, een haartooi en attributen, die kleur geven aan hun bestaan, of die hun levenskeuze zin lijken te geven. Ze worden solo en als hoofdpersonages van een bijbels tafereel voorgesteld. Soms verduidelijken bijfiguren het religieuze tafereel. In andere gevallen flankeren de maagden de personen als patroonheiligen. Vaak helpen de maagden de herkomst van het schilderij te reconstrueren, de achtergrond van de keuze van de iconografie toe te lichten, of de bestelling van het werk te verduidelijken.

Sibylla Goegebuer