Joos van Wassenhove

Giorgio Vasari (1511-1574) vermeldt in zijn Le vite dat het schilderij Communie van de Apostelen, dat zich in Urbino bevindt, door "Giusto da Guanto", of Joos van Gent, werd geschilderd. Deze schilder trok rond 1470 vanuit Vlaanderen naar Italië, en trad er in dienst van Federico da Montefeltro, hertog van Urbino. De kunstenaar die Vasari aanhaalt, is waarschijnlijk de schilder Joos van Wassenhove, die in 1460 lid van het Antwerpse Sint-Lukasgilde wordt, en in 1464 vrijmeester in het Gentse schildersambacht. In Gent stelt hij zich in 1467 en 1469 borg voor Hugo van der Goes, Sanders Bening en Agnes van den Bossche bij hun toetreden tot het schildersambacht.

Het monumentale Triptiek met de Kruisiging (Sint-Baafskathedraal, Gent) is het enige bewaarde paneelschilderij van Joos van Wassenhove, dat voor zijn vertrek naar Italië ontstond. Het doekschilderij (of Tüchlein) Aanbidding van de Koningen (Metropolitan Museum of Art, New York), afkomstig uit het convent van Santa Clara in Burgos en mogelijk een opdracht van de prestigieuze familie Fernández de Velasco, is gekenmerkt door een gelijkaardige monumentale figurenstijl. De figuren, de gelaatstrekken en het kleurengamma zijn nauw verwant met het oeuvre van Hugo van der Goes. Waarschijnlijk werkten beide meesters, voor van Wassenhove rond 1470 naar Rome vertrok, samen. Men moet daarnaast ook een verwantschap met Dieric Bouts vermelden.

In Italië werkt Joos van Wassenhove als een van de hofschilders van Federico da Montefeltro, een van de belangrijkste mecenassen van de Italiaanse renaissance. In opdracht van de vorst schildert hij tussen 1472 en 1474 de Communie van de Apostelen voor het broederschap van het Corpus Christi in Urbino. Hij is betrokken bij de decoratie van de hertogelijke residenties in Urbino en Gubbio. Het gaat met name om de portrettenreeks van de "Uomini famosi" of beroemde mannen (Musée du Louvre, Parijs en Galleria Nazionale, Urbino) die hij in samenwerking met de Castiliaanse schilder Pedro Berruguette voor de studiolo van Federico da Montefeltro schildert.


1460

Joos van Wassenhove wordt vrijmeester in het Sint-Lukasgilde in Antwerpen.

1464

Van Wassenhove verhuist naar Gent en wordt op 6 oktober lid van het schildersambacht. De koopman Daniel Rutaert en de goudsmid Jan de Vos stellen zich borg voor de schilder.

1467

Van Wassenhove stelt zich borg voor Hugo van der Goes bij diens toetreden als vrijmeester van het Gentse schildersambacht.

1469

Samen met Hugo van der Goes stelt Joos van Wassenhove zich borg voor Sanders Bening, en samen met Lievin van den Bossche staat van Wassenhove borg voor Agnes van den Bossche.

1467-68

Van Wassenhove wordt betaald voor het maken van 40 schilden met het wapen van de paus.

1470

Joos van Wassenhove reist naar Rome.

1472

De schilder treedt in dienst bij Federico da Montefeltro in Urbino.

1473

Eerste vermelding van "Giusto da Gand" in de archieven van Urbino.

1472-74

Joos van Wassenhove schildert de Communie van de Apostelen.

Circa 1480

Van Wassenhove overlijdt.

Till-Holger Borchert

QT Kunstwerken referenties