Musea Brugge koopt twee 16de-eeuwse glasraampjes

Musea Brugge heeft haar collectie verrijkt met twee zestiende-eeuwse glasraampjes. De beide ruitjes van Duitse origine dateren van de eerste helft van de zestiende eeuw en stellen gerechtigheidsscènes voor. De ruitjes waren in 2016-2017 al te bewonderen in de tentoonstelling 'De kunst van het recht. Drie eeuwen gerechtigheid verbeeld' in het Groeningemuseum. De Duitse privéverzamelaar gaf toen vijf van zijn ruitjes in bruikleen voor deze tentoonstelling. Twee daarvan maken nu deel uit van de collectie van Musea Brugge. De aankoop werd mogelijk dankzij het museaal aankoopfonds.

Een  rechtopstaand, rechthoekig ruitje stelt 'het oordeel van Cambyses' voor en is dus direct gerelateerd aan een van de topstukken in de collectie van Musea Brugge, het tweedelige paneel van Gerard David (1498) met hetzelfde onderwerp. Dit glaspaneeltje toont in de voorgrond de zware straf - het afstropen van de huid - van de omgekochte rechter Sisamnes. Koning Cambyses kijkt toe hoe de beulen te werk gaan. Een van de beulen houdt het mes geklemd tussen de tanden – een detail dat we ook opmerken in het grote paneel van David. In de achtergrond wijst Cambyses, met de rechterstaf in de hand, naar de afgestroopte huid die boven de nieuwe rechter (de zoon van de veroordeelde rechter) gedrapeerd is. Deze huid dient als waarschuwing tegen corrupt gedrag.

Het tweede glaspaneeltje is rond en ook dit stelt een rechter voor met meer oog voor goudstukken dan het recht. Hij wordt benaderd door twee partijen waarvan het verschil in hun socio-economische positie benadrukt wordt door hun kledij en hun houding. Terwijl de ene eerbiedig knielt voor de rechter, legt de rijkelijk uitgedoste figuur gouden munten in de schaal van de rechter, met als gevolg dat de schaal der gerechtigheid uit balans raakt. De rechter negeert de arme die voor hem neerknielt. Opmerkelijk is dat het zwaard der gerechtigheid in de hand van de rechter slap wordt en ombuigt. Het ruitje geeft duidelijk de boodschap weer dat gerechtigheid haar kracht verliest in geval van omkoping. Deze minder positieve voorstelling van justitie zou erop kunnen wijzen dat het ruitje eerder in een private dan in een openbare context te zien was. Deze onorthodoxe interpretaties waren populair om in de intieme sfeer van de privéwoning te tonen.

Meer informatie
museabrugge.be

(nieuwsbericht 9 juni 2020)