Expo en congres Liefde en devotie. Het Gruuthusehandschrift

Het Gruuthusemuseum is een Brugs stadspaleis, gebouwd in de 15e eeuw. Zijn meest bekende bewoner is Lodewijk van Gruuthuse (ca. 1427-1492), krijgsman, raadsheer en kamerheer van de Bourgondische hertogen. Hij bezat een rijke bibliotheek met meer dan honderd verluchte of met tekeningen versierde handschriften. Men veronderstelt dat ook het Gruuthusehandschrift tot zijn bibliofiele collectie behoorde.

Blikvanger van de tentoonstelling Liefde en devotie is het Gruuthusehandschrift. Het werk is echter ook het gedroomde uitgangspunt om een beeld te schetsen van het leven in het laatmiddeleeuwse Brugge, dat in die periode een internationale handelsstad was.

Rode draad zijn de thema's uit het handschrift zelf: muziek, liefde, ‘const', gezelschap en devotie. Ze schetsen niet alleen de rijke inhoud van het handschrift, maar vertellen je ook meer over het toenmalige culturele, sociale en religieuze klimaat.

Zo'n 250 objecten uit de periode rond 1400 en hedendaagse equivalenten uit de beeldende kunst brengen de teksten weer tot leven: sculpturen, handschriften, juwelen, sier- en gebruiksvoorwerpen, archeologica en archivalia.

Het Gruuthusehandschrift is uniek, maar als verzamelhandschrift staat het in een ruimere Europese traditie. Daarom brengt de tentoonstelling de belangrijkste Middelnederlandse verzamelhandschriften samen, naast voorbeelden uit de Franse en Duitse traditie.

De liedteksten in het handschrift zijn deels voorzien van eenvoudig uitziende muzieknotatie. De meeste liederen bezingen de hoofse of vormelijke liefde zoals die aan het hof gebruikelijk was, al dan niet naar aanleiding van een bepaalde gelegenheid zoals Nieuwjaar, de meimaand of bij een afscheid. Dat liefde geluk brengt als ze wederkerig is, komt regelmatig in de teksten voor. Daarnaast bevat het handschrift ook onhoofse liederen over bedrog, overspel of seks. Ze zijn amusant bedoeld, maar geven ook aan welk gedrag men als afkeurenswaardig beschouwt.

In het Gruuthusehandschrift staan niet alleen gebeden, maar ook een aantal gedichten en liederen waarin religie een prominente rol speelt. Bovendien zijn er veel verwijzingen naar de devotionele context in Brugge: naar de Mariaverering en de devotie tot andere heiligen, naar broederschappen en pelgrimstochten.

Naar aanleiding van de expo wordt het wetenschappelijk congres Het Gruuthusehandschrift. Literatuur, muziek, devotie rond 1400 georganiseerd. Dit congres neemt de thema's van de tentoonstelling (muziek, liefde, ‘const', gezelschap en devotie) als vertrekpunt voor een internationale en multidisciplinaire benadering van (stads-)cultuur in Noordwest-Europa aan het begin van de 15e eeuw.

Programma congres
Inschrijvingsformulier congres
Meer info

(Nieuwsbericht 5 maart 2013)